LIMMATAU
-szumy, zlepy, ciągi-

Oto twór, który wyłonił się z nocy industrialnej Łodzi. Limmatau- dwoje ludzi, SLG i Enomen. Projekt ten jest raczej na dzień dzisiejszy domową kombinacją wspólnych fascynacji i ich wypadkowych. Jak bywa w takich przypadkach, nie odbiega to od tzw. 'poważnych' i zaangażowanych grup, jeżeli chodzi o nastrój. Więcej, czuć prawdziwego ducha twórczego. Płyta "Statsotectur" jest ich pierwszą propozycją. Mnie zauroczyła przede wszystkim swą wewnętrzną atmosferą. Izolacjonistyczne przebiegi, zewy dobiegające przez otwarte okno, zatrzymujące się w 'prawej półkuli' mózgu wytwarzają fale odpowiedzialne za wizualizację tajemniczych obrazów, rzucanych na nasze wewnętrzne ekrany. Muzyka nie nowa, bo wszechobecna otoczeniom miast. W takich przypadkach pytam z reguły o dźwięki "głowowycierające" mistrza Lyncha, jako naprowadzenia. Nieśmiertelna choroba wolno wpływająca przez szczeliny w naszym ciele do wnętrza, rozlewająca się niczym ciężki ołów. Limmatau jest jednym z kilku wyrazów SLG i Enomena. Kolejne to m.in. Baubliss (dla szperających w scenie nazwa znana z katalogu Ignis), Arciv Ev Noise i inne, o których wiemy niewiele, a które mam nadzieję zmaterializują się wkrótce pośród nas, by przenieść na cudowne płaszczyzny eksperymentów muzycznych. O tym wszystkim rozmawiam z SLG i Enomenem. Zapraszam.
Arthur Mieczkowski

Witam. LIMMATAU to bardzo młody projekt. Istniejecie ledwie od wiosny 2000 r. Jak oceniacie ten czas pod kątem tego projektu.

Niewątpliwie rozrósł się on w świadomości ludzkiej i nie jest projektem znanym jedynie nam. Kilku osobom spodobało się to co robimy, nasza muzyka zagościała w radiowej przestrzeni... Wiesz, nie możemy patrzeć na ten czas jedynie przez pryzmat LIMMATAU. Od wiosny 2000 r. kłębiły się w naszych głowach pomysły, które swoje ujście znalazły w LIMMATAU, co nie oznacza iż były to nasze jedyne pomysły (ha ha). Nie ograniczamy się do uczestnictwa jedynie w tym przedsięwzięciu. SLG doszlifowuje swój solowy materiał, udało nam się zorganizować dwa koncerty, jak na razie hybrydowego zespołu opartego na zasadzie -Arciv Ev Noise vs SLG. Materiał STATSOTECTURE został zarejestrowany w sierpniu ubiegłego roku, wtedy też pomyśleliśmy o suplemencie w postaci video. Okazało się, że nie jest to takie proste, nie wystarczy przecież uszeregować kilku ujęć i nazwać tego - "video". Z pewnością wrócimy do tego pomysłu, chociażby dlatego, że przy obecnym rozwoju technologii nie trzeba dysponować "ultra high-endowym" sprzętem, domowe warunki pracy sprawdziły się zarówno przy pracy nad materiałem BAUBLISS jak i LIMMATAU.

Właśnie, LIMMATAU to raczej domowy projekt. Czy myśleliście o wyjściu na zewnątrz, np. z koncertami?

Oczywiście. Kto jednak zorganizuje koncert nieznanej grupy grającej taki rodzaj dźwięku. Jeśli osoba prowadząca jeden z największych klubów w Łodzi mówi mi, że wydanie płyty, to nic i liczą się jedynie zyski - to gdzie my w tym wszystkim jesteśmy? I nie chodzi mi teraz o szacunek czy coś takiego, jedynie o zainteresowanie i wsparcie, a dopiero później myśleć można o zyskach. Zapewne przyjdzie jeszcze poczekać na taki stosunek "sfery finansowej" do "artystów". Bardzo byśmy chcieli, aby nasze koncerty były przedsięwzięciami multimedialnymi, niestety potrzebne są na to środki (rzutniki video, slajdy, scenografia). Ze względu na fakt, iż nasza muzyka powstaje w dużym stopniu w procesie improwizacji i jest to nasz projekt przewidziany w zasadzie jedynie pod względem nagraniowym, chcemy grać rzadziej, tak by traktować to jako coś wielkiego. Chcielibyśmy organizować, hmm, tworzyć multimedialne przedstawienie.

Jak to zwykle bywa, tworzycie w wielu innych przedsięwzięciach. Enomen np. działa w ARCIV EV NOISE. Możesz opowiedzieć o tym?

Cóż - Arciv Ev Noise fizycznie narodził się około 12 miesięcy temu. Można powiedzieć, że jest rówieśnikiem LIMMATAU (ha, ha). Powstał z jednego prozaicznego powodu, otóż BAUBLISS zawiera w sobie inne dźwięki, Limmatau istniał dotychczas jedynie w naszych głowach (a i on posiada nieco inną strukturę), wtedy ja nagrywałem coś w domu dla siebie. Nazwa pojawiła się dosyć przypadkowo, podpisując jedną z kaset, zastanawiałem się nad nazwą, nagrywałem jedynie dla siebie - zbierając z myślą o ewentualnym późniejszym wykorzystaniu, napisałem więc Arciv Ev Noise. Tyle o nazwie. Dźwięki początkowo powstawały wyłącznie analogowo - stary mikrofon, pogłos monofoniczny ADS i zabawkowy samplerek yamachy (taki komunijny gadżet umożliwiający samplowanie dwu, trzy sekundowych próbek i ich prostej edycji), wszystko to było rejestrowane na zwykłych kasetach magnetofonowych (stąd noise w nazwie). Obecnie pracuję na `pececie` co bardzo ułatwia edycję i montaż, ale brakuje mi fizycznego kontaktu z dźwiękiem. Interesują mnie zapętlenia, pogłos, szumy i trzaski, trafnie ujął to w słowach Białoszewski - szumy, zlepy, ciągi (o proszę, oto tytuł naszej rozmowy). Wiesz, strasznie ciężko jest mi o tym mówić, by nie popadać w dalszy banał. Ten rodzaj twórczego podejścia towarzyszy mi od ponad 10 lat, po raz pierwszy wyraziłem go około pięć lat temu i nadal się uczę jak to robić. Wiesz, nie ma potrzeby używania nadętych zwrotów - jeśli ktoś chce tego posłuchać - zapraszam: enomen@poczta.onet.pl.

SLG natomiast tworzy beatowo - nowoelektroniczne dźwięki. To dość odległe LIMMATAU. Jak się czujesz w tak różnych przestrzeniach?

Właściwie nie odczuwam takiej dużej "różnicy" między tymi przestrzeniami, w mojej głowie naturalnie bytują w naturalnej koniunkcji. Może zabrzmi to dość wulgarnie, ale komponowanie muzyki jest dla mnie czymś w rodzaju mentalnej defekacji, wypróżnianiem się z dźwięków, które rodzą się w mojej głowie i przekładaniem pewnych emocji na dźwięk, a że te emocje bywają czasem skrajnie różne, to rezultaty tych procesów również bywają różnorodne i trudno zamknąć je w jednej szufladce. Ale przychodzi mi to w naturalny sposób i nie usiłuję tego zmieniać, konceptualnie ujednolicać, staram się podchodzić do tworzenia, grania spontanicznie, a poza tym wydaje mi się, że te z pozoru różne projekty mają wspólny mianownik brzmieniowy i intelektualny. O ile samodzielnie tworzę bardzo zrytmizowane (lecz nie w wymiarze tanecznym) dźwięki, a np. w Limmatau nie ma bodajże ani jednego uderzenia perkusji, to mają te dźwięki podobną temperaturę i egzystują na podobnych płaszczyznach duchowych. Nie chcę się tu rozwodzić jakichś teorii na ten temat, gdyż tworzenie muzyki jest w dużym stopniu pozaracjonalne, poza tym nie da się uniknąć inspiracji ze strony cudzej muzyki, a moim zdaniem przesadna ortodoksyjność i zamykanie się na jeden rodzaj muzyki to dość ograniczone podejście. Lubię zarówno stary industrial, jak i ultranowoczesną elektronikę z Warp, czy z niemieckich kręgów Mille Plateaux, czy a-musik etc. I uważam, że ta muzyka to w dużej mierze rozwinięcie tamtych pomysłów. Industrialnym niedowiarkom polecam Confield, ostatnią płytę Autechre - to pozycja bardzo industrialna...

Wespół z Lexem Luthorem tworzycie dodatkowo w BAUBLISS. Chyba największy sukces - wydaliście swoją płytę pod skrzydłami łódzkiego IGNIS. Jak do tego doszło?

Sami nie wiemy (ha ha). BAUBLISS istnieje już kilka długich lat. Jest także dość nieregularnym projektem (zauważyłeś jak często posługujemy się tym terminem, a przecież dla mnie sam w sobie oznacza on coś niedookreślonego, do momentu w którym nie zostanie zamknięty, ukończony). Początkowo spotykaliśmy się u mnie w domu i graliśmy przez całą noc, niekiedy całość rejestrując. Z czasem zaczęliśmy bardziej świadomie dokonywać rejestracji, które także pozostawały jedynie w naszych archiwach. Dwa lata temu zdecydowaliśmy się pokazać to czym się zajmujemy komuś z zewnątrz. Jedną z tych osób był Maciek. I tak w dużym skrócie doszło do wydania płyty.

W jakich rejonach obraca się BAUBLISS?

Ooo, nie potrafię tego określić, są to dźwięki powstające w małych przestrzeniach, tworzone przez trzy osoby. Stąd może właśnie znajduje się w niej przestrzeń i klaustrofobia jednocześnie (ha ha). Wiesz, jak dla mnie takie tłumaczenie nie jest wcale oderwane od rzeczywistości - gdy nagrywaliśmy sześć utworów w studiu Radia Łódź, powstała zupełnie odmienna muzyka, tak więc może pomieszczenie ma na nas silny wpływ. Zazwyczaj nagrywaliśmy "stłoczeni na małej przestrzeni", (ha ha ha) nie potrafię Ci opisać w tak krótkich słowach "rejonów obracania się" Baubliss'u, bo musiałoby nam to zająć kilka stron....

LIMMATAU to zdecydowanie muzyka zakamarków miasta. Przepiękne drony, izolacje. Brian Eno nagrał kiedyś muzykę dla portów lotniczych, Wy wychwytujecie te wszystkie "szepty miasta"- to też nie jest nowy patent, ale zdaje się, dobrze się w tym czujecie.

Jeśli chodzi o Eno - bliski znajomy tak oto skomplementował nasze dźwięki - jeśli Eno miał być puszczany na lotniskach, to LIMMATAU powinien towarzyszyć skrzyżowaniom ulicznym. Jest to dla nas miła opinia, gdyż po prostu takie były nasze założenia - opowiedzieć dźwiękiem nieco o mieście jakie my znamy. Na potwierdzenie Twoich słów powiemy, że początkowo nasze utwory trwały po 20 minut - a to chyba może świadczyć o tym, jak sprawnie wychwytujemy "szepty miasta" (ha ha).

Odsłuchuję właśnie "Statsotecture", przepiękne. Mimo, iż się odżegnujecie, trochę industrialnych struktur da się zauważyć...

Trudno od tego uciec w Łodzi, ale nie demonizujmy bez potrzeby tego miasta. Zresztą podobną temperaturę odnalazłem również nocą w Toruniu, a przecież to miasto raczej nie kojarzy się z industrią. Wiesz, nagrywając Limmatau, nie było rozmów w stylu - "o, tu by się przydał dron a'la Alio Die, a tu nieco noisu".

Czy nie masz wrażenia, że muzyka eksperymentalna się wypala? Już kilkadziesiąt lat temu dużo powiedziano w tej materii, przez ten okres, niektórzy twierdzą, powiedziano już wszystko. Gdzie więc tkwi sens tego, co robicie?

Podaj mi definicję "muzyki eksperymentalnej"! Ja wiem, że należało stworzyć taki woreczek, a następnie napełniać go abyśmy mogli się nieco rozeznać w muzyce, ale czy jest sens zastanawiania się nad faktem czy coś jest jeszcze czy już nie, muzyką eksperymentalną. Odpowiedź na drugie pytanie więc brzmi - robimy to, co lubimy robić, to czego lubimy słuchać, może dlatego by odkryć coś w nas samych - odpowiedź jest chyba oczywista.

Słusznie! LIMMATAU to dwa różne bieguny: analogowo - preparowane zainteresowania Enomena i cyfrowe przetwarzanie dźwięków SLG. Efekt jest spójny. Jak do tego zmierzacie?

Najpierw tylko rozmawialiśmy, długo rozmawialiśmy, długo razem milczeliśmy słuchając tego co dookoła nas się działo. Po jakimś czasie doszliśmy do wniosku, że czas najwyższy już zacząć. Przez jakiś czas przygotowywaliśmy sample i w ciągu jednego tygodnia dokonaliśmy nagrań. Odłożyliśmy je na miesiąc, by dojrzały na twardym dysku. Spodziewaliśmy się, że będziemy musieli je przemiksować. Okazało się to niemal zbędne - jedynie kosmetyka. Udało nam się nagrać to, co chcieliśmy.

Domyślam się, że macie problem ze znalezieniem wydawcy. To bardzo powszechne przy tej Muzyce. Będziecie chcieli sami to wydać?

Tak i to niebawem. Projekty okładki są przygotowane, ale niestety nie na wszystko starcza czasu. Chcemy wydać nie tylko LIMMATAU, ale także inne nasze rejestracje, choć nie jestem pewien czy użycie słowa "wydać" jest tu odpowiednie, powiedzmy raczej - sami udostępniać. Co nie znaczy, że nie będziemy starali się zainteresować tym co robimy jakiś wydawców.

W planach mieliście multimedialne instalacje. Połączenie projekcji wideo z Waszymi dźwiękami. Czy do tego doszło? Jak to wyglądało?

Rzeczywiście, jak już mówiliśmy chcemy połączyć obraz z muzyką. Do takiej prezentacji doszło podczas występów z kolejnym wspólnym przedsięwzięciem, mianowicie w SKEDOT, który to jest ukłonem w stronę solowej działalności SLG. Przygotowaliśmy materiał VHS, który następnie przetworzyliśmy cyfrowo. Pomagał nam w tym "pu", który przy okazji drugiego wystąpienia dołączył do projektu na stałe. Staraliśmy się grać niejako "pod obraz", któremu towarzyszył pokaz przeźroczy autorstwa "pu".

Czy poza SPEAR, IGNIS i Wami jest coś godnego uwagi w "industrialnej Łodzi"?

Niedawno w warszawskim sklepie Hey Joe poznałem ludzi z grupy One Inch Of Shadow i zadałem im pytanie jak wygląda kondycja takiej sceny w stolicy, na co oni odparli, że trudno powiedzieć, by taka właściwie istniała i sądzili, iż w "industrialnej" Łodzi przedstawia się nieco lepiej. Odpowiedź brzmi: Nic nam o takowej nie wiadomo. Oprócz wyżej wymienionych i Jude (których to "industrialność " znaczy jednak coś zupełnie innego niż w naszym przypadku), to właściwie nic się tu nie dzieje. Bardzo możliwe, że są tacy twórcy, ale są równie znani jak my (ha ha) . Wielu łodzian chełpi się tym, że rzekomo mamy silną scenę techno- lecz nie oszukujmy się, jest ona po prostu słaba i skostniała. W temacie "progresywnej" elektroniki nie dzieje się tu prawie nic (oprócz paru zdolnych osób, które tworzą w zasadzie tylko dla siebie). Za to ludzie lubią tu dorzucać "awangardową" (tfu) otoczkę do niemalże zwykłej dyskoteki.

Jakie są plany LIMMATAU i Waszych pozostałych projektów?

Ha, planów jest mnóstwo. Jak już wspomnieliśmy, przymierzamy się do zilustrowania naszej muzyki, może zagrania na żywo. Ja planuję kompilację Arciv Ev Noise, ponieważ zebrało się już tego około czterech godzin słuchania. Chcemy także kontynuować działalność pod szyldem SKEDOT. Rozmawiamy także o nowym materiale dla BAUBLISS`u (i to może już w lipcu). No i zaistnieć w Internecie. Niewykluczone, że jak to zwykle bywa w naszym przypadku, może pojawić się kolejny projekt, jak na razie nie planowany, ale kto wie - po prostu mamy potrzebę realizowania się na różnych płaszczyznach.

Życzę powodzenia wobec tego. Pozdrawiam serdecznie.

Kontakt: enomen@poczta.onet.pl